Geplaatst op

Combinatie en wisselteelt

Moestuinbak in april

Voor een gezonde moestuinbak is het belangrijk om goed na te denken welke groenten en kruiden je op welke plek in de moestuinbak plaatst. Bepaalde groenten en kruiden kunnen de onderlinge gezondheid namelijk positief, of negatief, beïnvloeden. Door een bewuste keuze om bepaalde groenten en kruiden gecombineerd te kweken kun je optimaal gebruik maken van de onderlinge voordelen. Dit noemen ze combinatieteelt. Daast is het belangrijk om te teelt in bakken jaarlijks af te wisselen zodat bepaalde ziektes en plagen niet de kans krijgen zich sterk te ontwikkelen, dit noemen we wisselteelt.

Wisselen in de moestuinbak

Door groententeelt te wisselen oftewel vruchtwisseling toe te passen zorg je ervoor dat de groentesoort die je dit jaar in de ene groentenbak teelt, het andere jaar in een andere kweekbak gezaaid wordt. Als je elk jaar de groente op dezelfde plek zet, dan geef je bepaalde ziektes en plagen de kans om zich sterk te ontwikkelen. Daarom is het verstandig om groenten af te wisselen.

Wisselende voedingsstoffen

Elke soort groenten en kruiden gebruikt een specifieke soort voedingsstoffen. Door de groenten en kruiden af te wisselen zorg je ervoor dat de grond minder snel uitgeput raakt. Daarnaast binden peulsoorten stikstof in de grond waardoor er zelfs voedingsstoffen toegevoegd worden.

Zes ronden in de moestuin

Het meest gebruikte schema voor wisselteelt gaat uit van zes groepen van verschillende groente- en vruchtsoorten. De ronde pijl geeft eigenlijk de mate van voedingsstoffen in de bodem weer (van veel naar weinig). Een moestuinbak voor kolen moet veel voedingsstoffen bevatten en dat neemt steeds verder af. Wortelen en aardappelen hebben het minste nodig. Daarna komen de peulgewassen en die kunnen door hun unieke eigenschap stikstofbolletjes vormen aan hun wortels. Daardoor komt er weer stikstof in de grond en dat maakt de cirkel weer mooi rond.

Wisselteelt in de moestuinbak

Het wisselschema voor jouw moestuintafel

Je leest het wisselteeltschema zo: stel je hebt één moestuinbak en je zet in jaar 1 kolengewassen in deze moestuinbak, dan kun je in jaar 2 bladgewassen in deze bak zetten. In jaar 3 komen dan de vruchtgewassen gevolgd door de wortelgewassen in jaar 4. In jaar 5 komen aardappels in deze bak en in jaar 6 komen de peulgewassen. Dan is de cirkel weer rond begin je weer bij de koolgewassen. Als je alle soorten tegelijk wilt zetten, dan heb je 6 verschillende bakken nodig. Elk jaar schuift dan alles een moestuinbak op.

Wisselen in één groentenbak

Je kunt natuurlijk ook met minder moestuintafels aan de slag. Zorg dan dat je de bak verdeeld in totaal 6 vakken zodat je elke jaar kunt wisselen van vak voor hetzelfde resultaat.

Meerjarige groenten kweken

De groenten en kruiden die meerjarig zijn, zoals asperges en aardbeien komen niet in dit schema voor, deze krijgen namelijk een vaste plaats in jouw moestuinbak of moestuinrek en dien je elk seizoen extra te bemesten. Ook tomaten kun je elk jaar op dezelfde plaats telen, deze beschermen namelijk zichzelf tegen ziekten.

Combineren in de moestuintafel

Soms is het handig om bepaalde groenten en kruiden gecombineerd in de verhoogde kweekbak of kweektafel te plaatsen. Door bijvoorbeeld hoge en lage planten te combineren gebruiken ze elk hun eigen ruimte en licht. Handig, maar soms zijn er ook groenten en kruiden die elkaar versterken doordat ze met hun geur ziekten en ongedierte op afstand houden. Dit noemen we combinatieteelt; het combineren van verschillende groenten en kruiden.

Combinatieteeltoverzicht

Groenten versterken elkaar onderling

Door groenten en kruiden te combineren in jouw moestuinbak of kweektafel kunnen de planten elkaar versterken. Zo gaan aardbeien bijvoorbeeld goed met knoflook, peterselie en prei, heeft dille een positieve invloed op kolen omdat ze met hun geur koolvliegjes weghouden en gaat prei echt niet samen met radijs, bonen of bieten.

Geplaatst op

Verschijnselen bij een tekort aan voedingsstoffen

Tekort aan mineralen in de moestuinbak

Vertonen de groenten en kruiden in jouw moestuinbak of moestuintafel afwijkende kleuren. Vergelen bijvoorbeeld de bladeren van jouw slaplantjes? Dan kan het zijn dat de grond in jouw moestuinbak of moestuinrek een tekort heeft aan bepaalde voedingsstoffen.

Planten (en dus ook groenten en kruiden) hebben namelijk een bijzonder mechanisme; door middel van de kleur van de bladeren en de houding van de plant laten ze namelijk zien of ze gezond zijn. Zo kun je dus aan een plant zien of deze een teveel of een tekort heeft aan bepaalde voedingsstoffen en/of water. Hieronder laten we zien welke effecten een tekort of een teveel aan bepaalde voedingsstoffen heeft op de groenten en welke symptomen deze afgeeft om dat duidelijk te maken:

Voedingsstoffen te kort in de moestuinbak

Stikstof

Tekort: Slechte groei, bladeren verkleuren lichtgroen tot geel.
Teveel: Gevoelige verzwakte planten. Spichtige groei. Grotere kans op ziektes en aantastingen. Gevoelig voor nachtvorst.

Fosfor

Tekort: Geringe bloem- en vruchtzetting. Geremde groei met oudere bladeren die dofpaars verkleuren. Slechte groei van zaailingen. Vruchten rijpen zeer langzaam.
Teveel: Kan aanleiding geven tot het moeilijk opnemen van spoorelementen.

Kalium

Tekort: Zwakke, slappe planten. Oudere bladeren vanaf de rand lichter, later bruin. Geringe wortelgroei.
Teveel: Slechte gedrongen groei. Magnesiumgebrek.

Magnesium

Tekort: Oudere bladeren vergelen tussen de bladnerven
Teveel: Vatbaar voor ongedierte. Verstoort de opname van kalium en mangaan.

Calcium

Tekort: Jonge blaadjes worden bruin door zwakke celwanden.
Teveel: Belemmert de fosforopname, kalium en magnesium

Silicium

Tekort: Zwakke celwanden waardoor gemakkelijk vatbaar voor ziekten en ongedierte.
Teveel:

Zwavel

Tekort: Jonge blaadjes vergelen.
Teveel:

IJzer

Tekort: Sterke vergeling van jonge blaadjes tussen de nerven : chlorose.
Teveel:

Borium

Tekort: Scheuttoppen vergelen en sterven af.
Teveel:

Mangaan

Tekort: Vlekken op de bladeren, licht kleurend tussen de bladnerven.
Teveel: 

Koper

Tekort: Wit verkleurde en verdraaide bladpunten Spichtige groei en slechte groei bij de vruchten.
Teveel:

Uiteraard kunnen ook een tekort aan water of de weersomstandigheden van invloed zijn op de opname van de mineralen en voedingsstoffen uit de grond. Houd daarom altijd rekening met de geldende weersomstandigheden. Als de effecten langer dan een week zichtbaar zijn is het raadzaam de tekorten gematigd aan te vullen zodat de groenten en kruiden in de kweekbakken, kweektafels of kweekrekken er weer snel gezond bij staan.

Geplaatst op

Water geven in de moestuinbak

Moestuinbak

Op het moment dat we dit schrijven is het buiten nog bewolkt, maar komende week wordt het zelfs ruim 25 graden en zonnig. Als de temperaturen zo oplopen is het belangrijk dat je de moestuinbakken regelmatig van water voorziet. Je wil natuurlijk niet dat je zo gekoesterde groente en kruiden het niet overleven! Maar niet alleen als de mussen van het dak vallen, het hele jaar door is water een van de basiselementen in je moestuin. Dus: hoe geef je je moestuinbakken of moestuinrekken het beste water, en in wanneer doe je wat?

Van goed kijken leer je veel

Iedere grond is anders. De een heeft potgrond, de ander aarde, een ander heeft een biologische moestuinmix. Dat heeft gevolgen voor de waterhuishouding in je moestuinbak of kweektafel. Weet je niet wat voor grond je hebt? Je kunt aan je groenten zien of ze voldoende water krijgen. Zien de blaadjes er gekruld uit of hangen ze slap? Hebben ze bruine randen? Dan is er teveel vocht uit je planten verdampt en hebben ze dringend water nodig! Ook als de grond er kurkdroog uitziet is het zeker tijd om water te geven. Je kunt de grond testen door een klein beetje weg te graven. Is het op 8 cm diepte nog droog? Hoogste tijd voor water! Trouwens, overdrijven is ook een kunst dus let op dat je niet te veel water geeft. Beginnen bladeren geel te kleuren of te rotten? Zorg dan dat je wat minder scheutig bent de volgende keer.

Moestuinbak of volle grond?

Of je de groenten in een moestuinbak hebt staan of in de volle grond is een groot verschil. In een moestuinbak droogt de grond sneller uit en hebben de groenten en kruiden dus vaker water nodig. Voel regelmatig of de grond nog vochtig aanvoelt. Met zeer hoge temperaturen kun je dit beter 2 keer per dag checken! Groenten in de volle grond moet je niet te veel verwennen met water. Je wil namelijk dat deze mooie sterke wortels krijgen. Die krijgen ze als ze dieper in de bodem op zoek moeten gaan naar water. Om de paar dagen water geven is voldoende. Maar ook hier geldt het devies: gebruik je ogen en je gezonde verstand! Als het flink geregend heeft hoef je geen water te geven natuurlijk.

Voorkom uitdroging

Nog beter dan op tijd water geven is zorgen dat de grond niet uitdroogt. Dit kun je doen door te mulchen. Mulchen is niet meer dan de bodem bedekken zodat de grond vochtig blijft en onkruid geen kans krijgt. Gras uit de grasmaaier, houtsnippers of cacaodoppen en herfstbladeren zijn uitstekende middelen om mee te mulchen.

Een andere optie is het mengen van gesteentes als Perliet, Vermiculiet of hydrokorrels door de moestuinbakken. Deze gesteenten nemen namelijk overtollig water op en geven deze pas af als de grond eromheen is opgedroogd. Onze moestuingrond bevat een gedeelte Perliet zodat de waterhuishouding verbeterd en de grond luchtiger blijft.

Grond waar niks op groeit droogt overigens sneller uit. De zon en wind kunnen er volop bij waardoor het vocht snel verdampt. Lekker veel groenten plaatsen dus! Wortels van planten trekken immers water aan. Een mooi voorbeeld: onder mijn klimbonen is altijd een open plek. Sla houdt van schaduw. Door mijn sla onder de bonen te planten staan ze lekker in de schaduw daarvan én blijft de grond koel en vochtig.

Water geven in de moestuinbak

Hoe geef je je moestuinbakken het beste water?

  • Met de gieter: geef altijd water aan de voet van de plant, de bladeren hoeven niet nat te worden. Bij tomaten is dit zeker het geval, die zijn vatbaar voor ziektes als de bladeren nat zijn. Gebruik bij voorkeur een sproeikop zodat je de grond niet bij de wortels wegspoelt.
  • Sproeien mag ook, maar doe dit alleen vroeg in de ochtend of ‘s avonds. Als de zon fel schijnt werken de waterdruppels als een vergrootglas en daardoor verbranden de blaadjes. En zoals gezegd: bij tomaten liever niet sproeien!
  • Gebruik het liefst regenwater of grondwater, dit is veel zachter dan het water uit de kraan. En een stuk milieubewuster.
  • Als het normaal ‘Hollands’ weer is hoef je vaak helemaal geen water te geven. Goed kijken en leren aanvoelen wat je tuin nodig heeft is het allerbelangrijkst!

Kortom snel aan de slag met jouw eigen moestuinbak of moestuintafel, met deze tips kunt ook je aan de slag met een van onze prachtige kweekbak op jouw balkon of terras.

Geplaatst op

Zaaikalender

Zaaien in de moestuinbak

Wil jij beginnen met een moestuinbak of moestuintafel, maar heb jij nog geen ervaring met het kweken van groenten en kruiden? Dan is het vaak raden waarmee je kunt beginnen en wanneer je de eerste groenten kunt zaaien in jouw moestuinbak. Door de jaren heen krijg je steeds meer ervaring en geduld met het zaaien van groenten en kruiden, maar om jou alvast op weg te helpen met jouw eigen moestuinbak of moestuintafel hebben we een zaaikalender gemaakt.

In dit overzicht zie je dat je bijvoorbeeld postelein al in januari onder een broeikap kunt zaaien en dat je in april jouw rode bietjes kunt zaaien zonder broeikap. Het oogsten hangt uiteraard af van wanneer je gezaaid heeft en hoe het groeiseizoen verloopt. Verder vind je in dit overzicht gegevens over onderlinge plantafstanden of hoeveel water en zon jouw planten nodig hebben.

Zaaikalender voor de moestuinbak

We hebben in deze zaaikalender alleen de groenten en een aantal kruiden meegenomen welke je in onze kweekbakken, kweektafels of kweekrekken kunt zaaien en oogsten. Wil jij graag aan de slag met een moestuin op jouw balkon of terras? Bekijk dan onze mogelijkheden online.